Boek
Nederlands

Vragen deed je niet

Lida Winiewicz (auteur), Elly Schippers (vertaler)
Het levensverhaal van een 80-jarige vrouw, die na een armoedige jeugd boerin is geworden en dat voor de rest van haar leven is gebleven.
Onderwerp
Platteland
Titel
Vragen deed je niet
Auteur
Lida Winiewicz 1928-
Vertaler
Elly Schippers
Taal
Nederlands
Oorspr. taal
Duits
Oorspr. titel
Späte Gegend
Uitgever
Amsterdam: Em. Querido's Uitgeverij BV, 2020
160 p.
ISBN
9789021417615 (paperback)

Besprekingen

De twintigste eeuw vertelt

De Oostenrijkse Lida Winiewicz vermijdt de valkuilen van goedkoop sentiment en effectbejag in dit levensverhaal dat tegelijk de hele voorbije eeuw laat schitteren.

Ik zou er een boek over kunnen schrijven! Een familiefeest is niet geslaagd als deze uitspraak niet valt, het liefst begeleid door een handgebaar dat duidelijk maakt hoe volumineus het boekwerk wel niet zou zijn. En alle toehoorders knikken instemmend, en iedereen weet dat het nooit zover zal komen.

De Oostenrijkse schrijfster Lida Winiewicz deed het wel. Jarenlang had ze een buitenhuis op het platteland waar ze buurvrouw Christine leerde kennen, een oude boerin die van dat buitenverblijf gebruikmaakte om zich af te zonderen in overpeinzingen en terugblikken op haar welgevulde leven. Winiewicz luisterde aandachtig, tekende met sobere pen het levensverhaal op en laat en passant de twintigste eeuw in volle glorie schitteren.

Het chronologisch vertelde verhaal begint armzalig en klein, als was het een door Joseph Roth geschreven versie van Het gezin Van Paemel. De oude vrouw groeit op als een van zes kinderen in een gezin dat zelfs het predicaat keuterboer niet verdient…Lees verder

Boerin met tevredenheid

Je hóórt de oude boerin Christine bijna praten in de tweede roman van de Oostenrijkse schrijver Lida Winiewicz die in het Nederlands is vertaald.

Na een lange, succesvolle carrière debuteerde de Oostenrijkse schrijver en vertaler Lida Winiewicz (92) twee jaar geleden in het Nederlands met de autobiografische roman De verloren toon. Levendig beschrijft ze daarin de vroege dood van haar moeder, haar jeugd in het Wenen van de jaren dertig, de opkomst van de nazi's en de oorlog, die zij als kwart-Jood (een 'Mischling in de tweede graad') veilig doorstaat, samen met haar grote zus. Haar vader en stiefmoeder worden vermoord in Auschwitz.

Zelfs de vreselijkste gebeurtenissen beziet Winiewicz met een zekere (soms schijnbare) lichtheid; humor en ironie zijn nooit ver weg. Schrijven doet ze tamelijk intuïtief, zonder grote schema's of plannen. In een interview met de Volkskrant uit 2018 zei ze daarover: 'Ik denk niet: wat moet er gebeuren, om de personages daar naartoe te laten praten. Ik laat ze praten en dan komt dáár iets uit tevoorschijn.'

Personages laten praten: dat is precies wat er gebeu…Lees verder

De 80-jarige boerin Christine kijkt terug op haar leven, vanaf haar geboorte voor WOI tot het heden. Thuis waren ze met zes kinderen, moeder werkte hard, vader was steenhouwer, een ongezond beroep waar je vroeg dood aan ging. Het gezin kende alleen maar armoede, een klein huisje mochten ze bewonen omdat moeder in dienst was van een boer. De kinderen moesten al heel jong meehelpen om de kost te verdienen; op 5-jarige leeftijd naaide Christine al knopen aan kleding. Op 10-jarige leeftijd ging ze in betrekking, zo was er thuis weer een eter minder aan tafel. Het eerste paar schoenen kreeg ze pas toen ze 19 jaar was. Dan ontmoet ze Seppl, haar grote liefde. Ze trouwen, krijgen vijf kinderen en beginnen een boerderij. En boerin is ze tot op de dag van vandaag gebleven. In korte hoofdstukken en mooi beeldend proza wordt de sobere armoedige sfeer goed getroffen. Wel wat deprimerend, want veel vrolijks gebeurt er niet. De toon is gelaten, vragen deed je niet, gewoon berusten in je lot en prob…Lees verder

Over Lida Winiewicz

Lida Winiewicz-Lefèvre (17 maart 1928 in Wenen – 7 oktober 2020) was een Oostenrijkse schrijfster en vertaalster. Ze ontving veel prijzen en onderscheidingen. Door de Bondspresident van Oostenrijk werd haar de titel ‘Professor’ verleend.

Oostenrijk werd in maart 1938 bij Duitsland of bij het ‘Derde Rijk' gevoegd ('der Blumenkrieg' (Duitse soldaten werden in meeste plaatsen door Oostenrijkers met open armen ontvangen), 'der Anschluss’). Lida Winiewicz werd in dit nieuwe staatsbestel, op grond van haar Joodse grootmoeder, opeens als een kwartjood of als iemand van een gemengd (onzuiver) ras gezien. Hierdoor verloor ze een paar jaar later haar vader die in Auschwitz werd vermoord. Haar moeder verloor ze al eerder, toen ze één jaar oud was. Vanaf haar 15e moest ze voor zichzelf zorgen. Omdat ze maar deels Joods was mocht ze in Wenen blijven. Met verbijstering nam ze de gebeurtenissen om haar heen waar. Na beëindiging van een zangopleiding aan de Universiteit voor Muzi…Lees verder op Wikipedia